Januari 2026: Herwaardering voor dialecten

Ondanks een snelle vermindering van het aantal dialectsprekers in Nederland, neemt het aantal liedjes, boeken en festivals toe. Taalwetenschapper Kristel Doreleijers: “Het is goed om te laten zien dat dialecten heel rijk zijn: ze laten de veelzijdigheid van het Nederlandse taalgebied zien.”

Inmiddels spreekt de meerderheid van de Nederlanders thuis ‘ABN’, Algemeen Beschaafd Nederlands, maar deze term gebruiken we liever niet. We hebben het eerder over Standaardnederlands. “Dialecten hebben een sociale functie en een lange geschiedenis. Langer dan die van het Standaardnederlands. Een dialect is niet zomaar een minderwaardige variëteit van het ‘ABN’. Die term impliceert dat dialecten niet beschaafd zijn, en dat is natuurlijk niet zo,” legt taalkundige en neerlandica Kristel Doreleijers uit.

Doreleijers ziet de herwaardering voor dialect als iets positiefs: “Het is goed om te laten zien dat dialecten heel rijk zijn: ze laten de veelzijdigheid van het Nederlandse taalgebied zien, ze weerspiegelen historische en maatschappelijke ontwikkelingen en ze spelen een belangrijke rol in regionale en sociale identificatie. Met je dialect of accent kun je laten horen waar je vandaan komt en waar je bij wilt horen. Daarmee ligt dialect aan de basis van sociale dynamieken. Denk maar aan de patat-frietgrens, die vaak onderwerp is van discussies, ook online. Die woorden zijn symbool gaan staan voor verschillende groepen mensen. Zo’n simpel voorbeeld laat zien hoe nauw taalgebruik en identificatie met elkaar verbonden zijn.” Doreleijers ziet in haar werk ook die herwaardering ontstaan. “Ik merk ook in het onderwijs meer belangstelling voor dialecten, bijvoorbeeld in verzoeken die ik krijg om gastlessen te verzorgen op scholen, of in vragen van scholieren die een profielwerkstuk over dialect schrijven.”

Lees het artikel in Trouw (25 januari 2026).