Elke generatie een eigen taal: boekenweekthema uitgediept door Kristel Doreleijers 

De Boekenweek (11–22 maart 2026) heeft als thema ‘Mijn generatie’: verhalen, ervaringen en identiteit van elke leeftijdsgroep. Kristel Doreleijers schrijft in Onze Taal over taalverschillen tussen generaties. Ze laat zien hoe modewoorden generaties typeren en ons iets vertellen over de cultuur waarin mensen opgroeien.

Mieters, yolo, sick of 67: iedere generatie heeft zijn eigen woorden en taaltrends. Die vertellen niet alleen hoe mensen praten, maar ook wat belangrijk was in hun jeugd: van muziek en televisie tot nieuwe technologieën en internet. 

Woorden die generaties vormden 

In de jaren vijftig en zestig begonnen jongeren zich met taal af te zetten van hun ouders. Woorden als mieters (wat iets geweldig of lekker betekent), bakvis (pubermeisje) en fuiven (feestjes) waren typisch voor deze tijd. Latere generaties brachten weer andere woorden voort. Voor babyboomers uit de jaren zeventig en tachtig waren termen als te gek, blits of beregoed populair, terwijl generatie X (1965–1980) juist veel afkortingen gebruikte zoals depri (depressief) of popi (populair). Bij de millennials (1981–1996) veranderde taal vanwege de opkomst van digitale communicatie. Chattaal en internetjargon brachten woorden als cool, yolo (you only live once) en coooollll in zwang. 

De taal van nu: TikTok en Gen-Z 

Jongeren van generatie Z (1997–2012) groeien op met smartphones, sociale media en virale trends. Hun taal is sterk beïnvloed door platforms als Snapchat en TikTok. Woorden als nice, sick, cringe, ghosten (iemand negeren), catfishing (online iemand anders voordoen) en fitchecks zijn kenmerkend voor hun omgangstaal.  

Ook bij de jongste kinderen, generatie alfa (2013–nu), ontstaan nieuwe spelwoorden. In recente jeugdverkiezingen werd bruh en later 67 gekozen als populaire modewoordjes. Het zijn termen waarvan de betekenis niet altijd duidelijk is, maar die wel een groep verbinden.  

Taal laat zien wie we zijn 

Modewoorden zoals mieters, cringe of fitchecks zijn nooit zomaar losse uitdrukkingen. Ze geven een wij-gevoel: ze helpen generaties elkaar te herkennen en zich te identificeren met hun tijd. Tegelijk laten ze zien hoe jongeren de wereld beleven en hoe maatschappelijke en technologische veranderingen taal beïnvloeden. Soms ontstaan trends door media en popcultuur, soms door migratie, onderwijs of digitalisering. Door naar taaltrends te kijken, leren we niet alleen hoe mensen spreken, maar ook hoe ze hun tijd en cultuur ervaren. 

Nieuwsgierig geworden en wil je meer weten over hoe Van Kooten en De Bie-citaten, het Sranantongo en zelfs MSN-taal onze taal verrijken? Lees dan het volledige artikel van Doreleijers in het nieuwste nummer van Onze Taal. 

Gerelateerd

• Media-optredens: Kristel Doreleijers bij radioprogramma’s de Taalstaat, (7 maart 2026), De Ochtend (10 maart 2026) en de podcast van Onze Taal: Over taal gesproken (16 maart 2026) om te vertellen over haar bijdrage voor de Boekenweek.
• Blog op Neerlandistiek geschreven door Kristel Doreleijers over generatietaal.
• Straattaalonderzoek bij het Meertens Instituut