Het Meertens Instituut onderzoekt en documenteert taal en cultuur in Nederland en Nederlandse taal en cultuur in de wereld. Centraal staan de verschijnselen die het alledaagse leven in onze samenleving vormgeven.

Nieuws

Halfhaantje en de Hardrijder, een nieuwe verzameling volksverhalen
04-04-2024

Halfhaantje en de Hardrijder, een nieuwe verzameling volksverhalen

Rond 15 april 2024 verschijnt Halfhaantje en de Hardrijder, een boek met de mooiste, grappigste en engste volksverhalen uit Nederland en Vlaanderen.

(meer…)
Het Grote Dropboek: alles over ‘ons’ nationale snoepje
03-04-2024

Het Grote Dropboek: alles over ‘ons’ nationale snoepje

In Het Grote Dropboek duikt onderzoeker Marieke Hendriksen (NL-Lab) in de geschiedenis van drop in Nederland en ver daarbuiten. Het boek ligt vanaf 3 april in de winkel.

(meer…)
Marianne de Laet benoemd tot nieuwe directeur Meertens Instituut
18-03-2024

Marianne de Laet benoemd tot nieuwe directeur Meertens Instituut

Wetenschapsantropoloog Marianne de Laet wordt per 1 juni 2024 directeur van het Meertens Instituut. Ze volgt Inger Leemans op, de huidige interim-directeur.

(meer…)

In de media

April 2024: “Mariaverering blijft sterk”
01-04-2024

April 2024: “Mariaverering blijft sterk”

Op tweede paasdag trok een reliek van de heilige Bernadette Soubirous uit Lourdes in processie door Maastricht. Het is een toonbeeld van de Mariaverering die sterk blijft, zegt Peter Jan Margry, etnoloog, in NRC.

(meer…)
Maart 2024: De boze stiefmoeder
31-03-2024

Maart 2024: De boze stiefmoeder

Het aantal samengestelde gezinnen in Nederland neemt toe, maar de stiefmoeder staat vaker in een slecht daglicht dan de stiefvader. Hoogleraar volksverhaal en vertelcultuur Theo Meder spreekt met Trouw over ‘de boze stiefmoeder’ en hoe sprookjes het imago van stiefouders hebben beïnvloed.

(meer…)
Maart 2024: Bedrijven worden soepeler met vrije dagen
29-03-2024

Maart 2024: Bedrijven worden soepeler met vrije dagen

Het wordt voor werknemers steeds makkelijker om bepaalde ‘vaste’ vrije dagen zoals Goede Vrijdag in te ruilen voor een andere dag, bijvoorbeeld voor het Suikerfeest. NOS spreekt hierover met historicus Peter Jan Margry.

(meer…)

Uitgelicht

Kat en mens in 360 graden
10-04-2024

Kat en mens in 360 graden

Een paar jaar geleden ging aan het Meertens Instituut het onderzoek naar kat-mens-interacties van start. Maar hoe pak je zulk onderzoek aan, met proefpersonen die een groot deel van de dag slapen? Marlou Rasenberg is postdoc-onderzoeker en vertelt ons er alles over.

(meer…)
Krentenbollen voor Peter R. de Vries
29-02-2024

Krentenbollen voor Peter R. de Vries

Hoe snel herdenkingsrituelen kunnen ontstaan

De afgelopen maand was er opnieuw veel media-aandacht voor de moord op Peter R. de Vries door de strafzaak tegen de verdachten. Op het Meertens Instituut wordt al langere tijd onderzoek gedaan naar de manier waarop er in Nederland massaal gerouwd werd om zijn dood.

(meer…)
Meertens Nieuwjaarsboekje: Wat schaft de pot?
15-01-2024

Meertens Nieuwjaarsboekje: Wat schaft de pot?

Het traditionele Meertens Nieuwjaarsboekje gaat dit jaar over eetcultuur in Nederland door de jaren heen. Wat schaft de pot? brengt historische, culturele en taalkundige inzichten over dit onderwerp ter tafel. Ook biedt het een kijkje in de ‘collectiekeuken’ van het Meertens Instituut.

(meer…)
Collectie van honderden dagboeken nu beter doorzoekbaar
20-11-2023

Collectie van honderden dagboeken nu beter doorzoekbaar

Van eetgewoonten tot ervaringen in oorlogstijd: de dagboeken in het Nederlands Dagboekarchief bevatten een schat aan informatie over het dagelijks leven van mensen in Nederland. De afgelopen maanden las een groep studenten meer dan 700 dagboeken van kaft tot kaft. Het doel? De collectie beter ontsluiten voor onderzoekers.

(meer…)
Onderzoek zet schijnwerpers op ons reukorgaan
09-10-2023

Onderzoek zet schijnwerpers op ons reukorgaan

In oktober verschijnt NeusWijzer. Geuratlas van de Lage Landen. Het boek brengt inzichten over geuren uit verschillende wetenschapsdisciplines samen. Vanuit het Meertens Instituut werd onderzoek gedaan naar geurwoorden en -ervaringen in Nederland.

(meer…)
Het ‘nieuwe’ dialect als spiegel van de samenleving
05-09-2023

Het ‘nieuwe’ dialect als spiegel van de samenleving

Dialect klinkt afgebakend, alsof je het kunt aanwijzen en tellen, maar in werkelijkheid laat het begrip zich niet zo gemakkelijk vangen. Wat is dialect eigenlijk? En spreken jongeren het nog? Het zijn vragen die Kristel Doreleijers, promovenda aan het Meertens Instituut, fascineren. Zij levert volgende maand haar proefschrift in en neemt ons alvast mee in de belangrijkste inzichten van haar onderzoek.

(meer…)

Agenda

11 en 12 april 2024: Germanic Sandwich workshop

Op de negende editie van de internationale Germaanse sandwich workshop spreekt Meertens onderzoeker Ton van der Wouden. De workshop bespreekt hoe het Nederlands als Germaanse taal tussen het Duits en het Engels in staat.

(meer…)

19 april 2024: Congres Sociolinguistics Circle

De tiende editie van het Sociolinguistics Circle-congres vindt dit jaar plaats in Groningen en is georganiseerd door leden van de taaldiversiteitgroep van Rijksuniversiteit Groningen. Kristel Doreleijers, Leonie Cornips en Jos Swanenberg presenteren vanuit het Meertens Instituut.

(meer…)

21 april 2024: Workshop koeientaal

Op 21 april geeft taalkundige Leonie Cornips twee workshops over koeientaal in het Rundveemuseum in Aertswoude. Hoe werkt de lichaamstaal van een koe en wat kan het geloei van een koe allemaal betekenen?

(meer…)