NWO-subsidie voor onderzoek naar doorwerking slavernijverleden

Antropoloog Markus Balkenhol ontvangt een NWO-subsidie voor onderzoek naar de doorwerking van het slavernijverleden. Centrale vraag: hoe kunnen voorouders een rol vervullen in het proces van heling en herstel?

Tekening van een Kankantriboom (Kapokboom), een boom die als heilig wordt beschouwd binnen de Winti-godsdienst (bron: surinaamserfgoed.com)

Doorwerking van slavernij en de rol van voorouders

De slavernij heeft diepe wonden achtergelaten die doorwerken tot in het heden, niet alleen in de vorm van bijvoorbeeld (institutioneel) racisme, psychische problemen en (intergenerationele) trauma’s, maar ook in een verstoorde relatie met voorouders. Veel nakomelingen willen daarom meer weten over hun familiegeschiedenis: soms om psychische problemen beter te begrijpen, soms om zich sterker met hun herkomst te verbinden. Tegelijkertijd worden voorouders ook gezien als spirituele wezens die een actieve rol spelen in het heden.

Hoewel er steeds meer belangstelling is voor de betekenis van voorouders, is er nog nauwelijks onderzoek gedaan naar hun rol in processen van herstel en verwerking. Het project Afterlives of Slavery brengt daarom verschillende expertises samen: antropoloog Markus Balkenhol werkt met een Winti-priesteres, een psychiater en de Vereniging voor Surinaamse Genealogie. Gezamenlijk ontwikkelen zij een etnografische methode die recht doet aan zowel de spirituele als de psychologische dimensie van voorouderonderzoek.

Holistische onderzoeksaanpak

Het doel van het project is een holistische etnografische methode ontwikkelen die wetenschappelijke kennis, genealogische expertise en spirituele praktijken verbindt. De methode is er uitdrukkelijk op gericht niet alleen onderzoek te doen naar, maar ook (juist) met nakomelingen van tot slaafgemaakten. Zo wil het onderzoek nieuwe wegen openen voor herstel en omgang met de doorwerking van slavernij.

Vacature student-assistent

Voor het project Afterlives of Slavery staat een vacature open voor een student-assistent. Reageren kan t/m 3 oktober 2025. Lees meer.

Over Markus Balkenhol

Markus Balkenhol (1979) is antropoloog en onderzoeker etnologie bij het Meertens Instituut. Hij promoveerde in 2014 aan de Vrije Universiteit op een proefschrift over de herdenking van de slavernij in Nederland. In zijn onderzoek houdt hij zich bezig met de antropologie van koloniaal erfgoed, memory politics, en religie. Eerder werkte hij onder andere mee aan het NWO-project ‘Heritage Dynamics’ (2008-2012) en het HERA-project ‘Currents of Faith’, (2013-2016), beide over religie en erfgoed in de Atlantische wereld. Balkenhol is onder andere lid van de contactgroep voor het onderzoek naar het koloniale verleden van de KNAW, was lid van de Dialooggroep Slavernijverleden, en oprichter van het EASA onderzoeksnetwerk ‘Race & Ethnicity’.

Over de subsidie

De NWO – Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek – heeft verschillende subsidieregelingen voor toponderzoekers. De toegekende subsidie valt onder de SGW Open Competitie XS-regeling, voor subsidies van maximaal 50.000 euro.

Bekijk hier alle toegekende onderzoeksprojecten in deze subsidieronde.