Januari 2026: Straattaal in de media

Straattaalwoorden die 25 jaar geleden populair waren, worden ook vandaag de dag nog herkend en gebruikt. Dat blijkt uit onderzoek van Meertens-onderzoekers Khalid Mourigh, Kristel Doreleijers en Stef Grondelaers. Het onderzoek kwam uitgebreid aan bod in de media, van NOS tot de Telegraaf. Een overzicht.

Taalwetenschapper René Appel schreef in 1999 een wetenschappelijk artikel over straattaal van jongeren in Amsterdam. Maar wat is straattaal eigenlijk? “Straattaal gaat voor ons om een relatief nieuwe jongerenvariant van het Nederlands, die in de grote steden in multi-etnische wijken vanuit meertaligheid is ontstaan. Die meertaligheid maakt straattaal anders dan andere vormen van dialect, jongerentaal, en studententaal,” legt onderzoeker Khalid Mourigh uit.

De drie onderzoekers van het Meertens Instituut hebben nu onderzocht of de woorden van toen nog steeds worden gebruikt – en dat blijkt dus inderdaad zo te zijn. “In de wetenschap is vaak gedacht dat straattaal snel zou veranderen, maar wij hebben nu achterhaald dat er toch een soort stabiele woordenschat is ontstaan”, aldus Mourigh. Maar taal is constant in beweging en ook straattaalwoorden kunnen verdwijnen of een andere betekenis krijgen. Zo betekende loesoe in de jaren 90 ‘weg’, of ‘verdwijnen’, en nu betekent het ‘gek’, ‘losgaan’.

Heel Nederland in de ban van straattaal

Onderzoeker Kristel Doreleijers: “Vroeger werd straattaal in wijken als de Bijlmer gesproken, als een soort subcultuur die tussen het Nederlands en het Surinaams in hing. Nu kun je het ook tegenkomen in een dorpje in Friesland of Limburg. Terwijl de jongeren helemaal niet weten waar die woorden vandaan komen,” vertelt Mourigh. Uit het onderzoek blijkt nu niet alleen dat straattaal lang mee kan gaan, maar ook lang niet meer alleen in grote steden wordt gesproken. “Je ziet dat die taal nog echt wel meerdere generaties mee kan gaan. En uit het onderzoek blijkt dat straattaal veel meer verspreid is. Vroeger vooral in grote steden, nu gebruikt in heel het land.”

Is straattaal taalverloedering?

Zowel in de jaren 90 als nu klinkt er soms paniek als het over straattaal gaat. “Zo van, het Nederlands gaat naar de knoppen en die jongeren spreken geen Nederlands meer,” vertelt Mourigh. Maar dit ligt genuanceerder: “Je kunt straattaal het beste vergelijken met dialecten, zoals het Limburgs. Die spreek je in een bepaalde groep. In andere groepen spreek je gewoon Nederlands. Het taalaanbod op school is de belangrijkste factor voor of iemand uiteindelijk goed Nederlands beheerst,” aldus Mourigh. Doreleijers vult aan: “Juist jongeren die creatief zijn met taal, gebruiken straattaal en brengen ook vernieuwingen daarin.”

Meertens Jongerenpanel

Het onderzoek is uitgevoerd met hulp van het Meertens Jongerenpanel. “We hebben onderzoek gedaan in schoolklassen door samen te werken met docenten Nederlands. Er wordt dan les gegeven over straattaal en tegelijkertijd gevraagd of jongeren de betekenis van woorden van toen nog herkennen en ook of ze nog gebruikt worden,” vertelt Doreleijers.

Straattaal in de media:

• RTL EditieNL (12 januari 2026).
• NOS Radio 1 Journaal (vanaf ~2 uur 52, 12 januari 2026).
• Telegraaf (voor abonnees, 12 januari 2026).
• NOS (12 januari 2026).
• Volkskrant (13 januari 2026).
• NEMO Kennislink, interview met Khalid Mourigh incl. straattaalquiz (22 januari 2026).
• NEMO Kennislink blog door Kristel Doreleijers (23 januari 2026).
• Omroep Zeeland, reportage (28 januari 2026).